Thực trạng sử dụng kháng sinh trong thức ăn gia súc và giải pháp

Thực trạng sử dụng kháng sinh trong thức ăn gia súc và giải pháp

Vào những năm 1950, các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi đã bắt đầu đưa kháng sinh vào sản xuất thức ăn cho gia súc gia cầm và các sinh vật thủy hải sản. Việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn đã cho kết quả chăn nuôi rất khả quan. Tỷ lệ mắc bệnh giảm, vật nuôi tăng trưởng tốt, thu hoạch đạt kết quả cao. Các nhà máy sản xuất thì hân hoan với một áp dụng tiến bộ mới, người dân thì hân hoan với kết quả bội thu. Tuy nhiên sau một thời gian dài sử dụng, đến khoảng những năm 2000, các nhà khoa học bắt đầu nghi ngờ rằng: nguyên nhân dẫn tới hiện trạng tỷ lệ mắc bệnh nan y trong người dân ngày càng tăng, tỷ lệ sử dụng thuốc chữa bệnh hiệu quả ngày càng giảm. Người ta nghi ngờ rằng nguyên nhân có thể đến từ nguồn thức ăn đưa vào cơ thể. Vì thế các nhà khoa học đã vào cuộc.     

 

Theo công bố của một số kết quả nghiên cứu, kháng sinh được sử dụng tràn lan trong thức ăn cho lợn và gia cầm và tình trạng tồn dư kháng sinh trong thịt là phổ biến. Các nghiên cứu đều cho rằng hầu hết các cơ sở chăn nuôi sử dụng kháng sinh không hợp lý, sử dụng theo kinh nghiệm. Một số cơ sở chăn nuôi không ngưng thuốc đúng quy định để cho cơ thể vật nuôi đào thải hết kháng sinh trong cơ thể, bán tháo khi điều trị không hiệu quả. Từ đó dẫn đến tình trạng tồn dư kháng sinh trong sản phẩm cao gấp hàng chục tới hàng ngàn lần so với tiêu chuẩn quốc tế (CODEX). Nhiều nghiên cứu trong nước cũng cho thấy tình trạng nhờn thuốc của các vi khuẩn gây bệnh với tỷ lệ rất cao, chính vì thế mà dịch bệnh thường xuyên xảy ra và một số loại kháng sinh đặc hiệu cho một số bệnh trên đường hô hấp và đường tiêu hóa đã không còn tác dụng nữa. Các loại vi khuẩn gây bệnh phổ biến như E. coli, Salmonella, Staphylococcus, Streptococcus…đã kháng lại hầu hết các kháng sinh thông thường như penicillin, erythromycin, ampicillin, tetracycline, streptomycin. Theo thông báo của Bộ Y tế (tháng 7/2003), tình trạng lờn thuốc kháng sinh hiện nay rất trầm trọng, có tới 97,9% vi khuẩn lờn penicillin, 71% lờn tetracyclin, 61,6% lờn erythromycin, 20% vi khuẩn lờn norfloxacin.

 

 

Việc kháng kháng sinh ở vật nuôi và tồn dư kháng sinh ở thịt gây ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng tới đời sống cũng như sức khỏe của con người. Những loại kháng sinh dùng cho vật nuôi đã bị vi khuẩn kháng lại rồi thì khi sử dụng cho người hiệu quả cũng sẽ bị giảm đi rất nhiều nếu không muốn nói là không hiệu quả (kể cả khi người bệnh chưa sử dụng loại kháng sinh đó bao giờ).

 

Thế giới 30 năm gần đây chưa nghiên cứu ra được loại kháng sinh mới nào. Chính vì thế việc loại bỏ kháng sinh ra khỏi thức ăn gia súc và hiện tượng tồn dư kháng sinh trong thịt càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chính vì vậy trong những năm gần đây, các nhà khoa học đã đầu tư nghiên cứu để hạn chế tối đa việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi.

kháng sinh hiện được sử dụng một cách bừa bãi trong ngành chăn nuôi

Viện khoa học kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam có đề tài “NGHIÊN CỨU SẢN XUẤT THỊT LỢN AN TOÀN CHẤT LƯỢNG CAO”  với chủ đề tài là PGS. TS Lã Văn Kính. Ông cùng các cộng sự đã tiến hành nhiều thí nghiệm với hoạt chất Berbein HCLvà đưa ra kết luận:

  • - Theo kết quả kháng sinh đồ cho thấy khả năng kháng khuẩn của Berberin trong chế phẩm phòng bệnh tiêu chảy cho vật nuôi.
  • - 100 % số mẫu kiểm tra cho thấy Berberin nhạy đối với vi khuẩn E.coli, Salmonella, Streptococcus và Staphylococcus.
  • - Tất cả các mẫu sản phẩm là thịt, gan, thận lợn đều không có tồn dư các kháng sinh thảo dược sau 3-7 ngày ngừng sử dụng Berberin và giết mổ.
  • Các chế phẩm thảo dược cho kết quả rất triển vọng trong việc sử dụng Berberin thay thế kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi. Chúng không những cho kết quả tốt về sinh trưởng, chuyển hóa thức ăn của lợn thịt mà còn không có tồn dư các kháng sinh thảo dược trong tất cả các mẫu sản phẩm là thịt, gan và thận lợn.